In Gratitude: Rita and Chaïm Wolf (Willy) Jaeger z"l
​Amsterdam, the Netherlands                  holland flag.jpgLees in het nederlands
A life of love, vision and generosity
​Rita Jaeger z"l passed away at the end of November 2015 in Holland, ten years after her late husband Chaïm Wolf (Willy) z"l. Her death brought to an end the saga of an exceptional Jewish couple, whose life exemplifies the story of our people in the 20th century, with its terrible ordeals and untold achievements. Their daughter, Louise Paktor, a major donor and 2014 Yakir Keren Hayesod Award recipient, is following in their footsteps.

Willy was born in Galicia (today Ukraine) in 1914, on the eve of World War I, to a ultra-orthodox family and grew up in Vienna, where his mother had fled with her five children after his father was drafted into the Austrian Army. After the war, the family moved to the Netherlands and settled in the Hague, where they opened a bakery. Young Willy became a master baker, something that would one day save his life. While maintaining his family’s values, and notably of giving tsedaka, he became attracted to Zionism, and adopted a modern way of life that included travel, sports, dance and the like.

Willy’s life, along with the life of all Dutch Jews, was transformed by the German occupation of Holland in May 1940. Jews were initially excluded from Dutch society and were forced to remain confined to their own social frameworks. While playing table tennis in a Jewish sports club, Willy met Dick Teixeira de Mattos, the scion of a famous Portuguese Jewish family. Dick introduced him to his sister, Rita, who was born in Amsterdam in 1920. She challenged him to a game of table tennis. Each of them thought they could win. Willy lost the game but won Rita, and a wonderful love story, which would continue until his death in 2006, was born.
the wedding.jpg
Willy and Rita married in November 1941, but were forced into hiding, since mass deportations had started in Holland. Discovered by the Dutch police, they were sent to the Westerbork transit camp, where Willy’s skills as a master baker, which were in great demand by the camp authorities, saved his life. Through sheer luck, Rita wasn’t put on the last train to Auschwitz and was able to stay together with Willy in Westerbork, from which they were both liberated in April 1945.

The pain following the terrible loss of both of their immediate families, with the exception of Willy's nephew Jack, who became part of their family, and the harsh conditions in liberated Holland, made starting life anew extremely difficult. They started to rebuild the bakery that had been so successful before the war, but soon enough Willy began looking around for another source of livelihood. Since textiles were still very scarce, he thought the clothing business would be a challenge. Rita managed the bakery for a while, but eventually joined Willy in his new endeavour. In 1948, their daughter Louise was born, with the proclamation of the State of Israel preceding this joyful event by a mere three weeks!

The Teidem textile company started in 1949 as a wholesale business with only two employees - Rita and Willy. Slowly, when goods became less scarce, Willy expanded the company, buying stock in Belgium, Germany and Italy. Teidem became a big business, starting to import more and more, which entailed a great deal of travelling, both for business and pleasure, including to the Far East  –  something Rita and Willy both enjoyed greatly.

The opening of a new office and warehouse in Holland in 1975, of a Belgium office and warehouse and a German sales office told an impressive success story, which was reinforced in 1986 when the Dutch premises were expanded once again. Rita and Willy could hardly believe that their dream had come true. The launch of a joint venture in Portugal – the country from which Rita’s family had been expelled nearly 500 years earlier – was particularly meaningful.

While work was of course very important, friends and relatives were even more so to Rita and Willy. Willy's Israeli cousins were very dear to him, like siblings. In the 50s he and Rita came to visit them on the first of many trips.

They were always socially involved; tsedaka given quietly was their specialty. When Rita received war reparations from Germany in 1962, she sent it to Kibbutz Shamir, where some of Willy's cousins lived, so they could buy special equipment for the kitchen.  She was always particularly attentive to the needs of youth and the elderly, both in the Netherlands and in Israel.  

When a Jewish old age home opened in their neighbourhood, she became a volunteer and urged friends and neighbours to do the same. When visiting there, people would ask her if she was checking it out prior to moving in; she would always tell them she was too young for that. 

In 1995, Willy ended the professional chapter of his life when he transferred the company to the younger generation - his daughter Louise and her husband, Menno Paktor. This left him and Rita more time to travel and to enjoy their two grandchildren, the apple of their eyes, Ilana and Jaron. Family was central to them, particularly after the murder of their parents and siblings in the Shoa.
the family.jpg
After family and friends, Israel was the focus of their life. When the late Leo Palache z"l asked them to become active as Keren Hayesod fundraisers in the Hague, they did not hesitate for a second. Their involvement lasted over 25 years. Louise still remembers the Six-Day War: "My father didn’t go to the office, but instead started to fundraise together with one of his best friends. They visited several captains of industry, who were so impressed to see how committed these two men were that on the spot they made a pledge". 

After she retired in the '1960s, Rita became active with CIA-Keren Hayesod. She was involved with Israel on several fronts: through the projects she supported, through family members and above all through her two grandchildren, who had moved to Israel. She always said she was more relaxed in Israel than at home. 

Willy enjoyed seeing how the state overcame its problems and how Israel had created a new kind of Jew – a proud Israeli. Louise thinks he sometimes regretted not making aliyah after World War II. However, he once explained to her, he believed he would not have been as successful in Israel as he was in the Netherlands, and that success made it possible for him to be involved with so many projects and programs in Israel. 
After Rita’s collapse, Willy was very aware of how fortunate the family was to be able to give her the best care possible. He realised that most frail and elderly people never receive such tender care. In his last act, he named the State of Israel as one of the beneficiaries of his will, with a specific stipulation that the frail and elderly in Israel should benefit. Thus decades of generosity, vision and Zionist dedication came full circle. "Once a Zionist, always a Zionist" was his motto.

Willy and Rita Jaeger's memory is alive and well in the State of Israel, perpetuated through a wide range of projects. The following is merely a partial list of projects, attesting to Willy and Rita's interest in a broad variety of causes througout Israel:

• In October 1992 a Community Center in Kiryat Gat was dedicated, following renovation

•  In 1999, the Hadar school for Multiple Handicapped Children was adopted in Sderot, and inaugurated in 2000

• In March 2001, Louise and Menno Paktor dedicated the Beit Chaim Day Care Centre in Lod, named after Louise's father, for the 50th anniversary of the family’s launch of Teidem.

• In 2003, a Community Center for the Ethiopian community was inaugurated in the Rehovot Kiryat Moshe neighborhood

• On March 17, 2009, on Willy's birthday, Louise and Menno re-dedicated two dormitories at the Hadassah Neurim Youth Village, previously built with a grant from Willy and Rita, which were renovated with the help of  bequests in Willy's will

• On October 26, 2011, the Amigour Chronic Care facility Beit Rita, named in honour of Louise's mother, was inaugurated in Kiryat Yam, north of Haifa

May their memory be a blessing and their life stories an example for all to emulate.
Rita en Chaïm Wolf (Willy) Jaeger z"l

Amsterdam, Nederland
Een leven vol liefde, visie en gulheid
Rita Jaeger z"l overleed eind november 2015 in Nederland, tien jaar na haar echtgenoot Chaïm Wolf (Willy) z"l. Haar dood betekende het einde van de sage van een uitzonderlijk Joods echtpaar, wier leven het verhaal van ons volk in de 20e eeuw weerspiegelt. Een verhaal vol vreselijke beproevingen en ongekende prestaties. Hun dochter Louise Paktor, die een belangrijke donor is en in 2014 de Yakir Keren Hayesod Award ontving, volgt in hun voetsporen.

Willy werd in 1914, aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog, geboren in Galicië (het hedendaagse Oekraïne). Hij was een telg van een zeer orthodoxe familie en groeide op in Wenen, waar zijn moeder met haar vijf kinderen naartoe was gevlucht nadat zijn vader was opgeroepen in het Oostenrijkse leger. Na de oorlog verhuisde het gezin naar Nederland, waar ze in Den Haag een bakkerij openden. De jonge Willy groeide uit tot meesterbakker, wat ooit zijn leven zou redden. Hij hield de waarden van zijn familie, met name het geven van tsedaka, in ere maar voelde zich aangetrokken tot het Zionisme. Hij had een moderne levensstijl waarin hij reisde, sportte, danste en wat dies meer zij.

Het leven van Willy onderging net als dat van alle Nederlandse Joden een complete verandering na de Duitse bezetting van Nederland in mei 1940. Eerst werden Joden uitgesloten van de Nederlandse maatschappij, waarbij ze zich alleen binnen hun eigen sociale kringen mochten bewegen. Toen hij tafeltennis speelde bij een Joodse sportclub ontmoette Willy Dick Teixeira de Mattos, de nazaat van een beroemde Portugees-Joodse familie. Dick stelde hem voor aan zijn zuster Rita, die in 1920 in Amsterdam werd geboren. Zij daagde hem uit voor een tafeltenniswedstrijd. Ze dachten beiden dat ze konden winnen. Willy verloor de wedstrijd maar won het hart van Rita, waarmee een prachtig liefdesverhaal begon dat zou voortduren tot aan zijn dood in 2006.
the wedding.jpg
Willy en Rita trouwden in november 1941 maar moesten onderduiken omdat de deportatie van Joden in Nederland was begonnen. Ze werden ontdekt door de Nederlandse politie en naar het Durchgangslager Westerbork gestuurd, waar de vaardigheden van Willy als meesterbakker zijn leven redden omdat ze zeer in trek waren bij de kampleiding. Het was puur geluk dat Rita niet op de laatste trein naar Auschwitz werd gezet en samen met Willy in Westerbork kon blijven. Ze werden in april 1945 bevrijd.

Het verdriet om het verlies van hun beider familie, met uitzondering van de neef Jack van Willy, die deel zou gaan uitmaken van hun gezin, en de moeilijke omstandigheden in het naoorlogse Nederland, maakten het bijzonder moeilijk om een nieuw leven te beginnen. Ze herbouwden de bakkerij die voor de oorlog zoveel succes had gehad maar al snel ging Willy op zoek naar een andere bron van inkomsten. Omdat textiel nog heel beperkt beschikbaar was, dacht hij dat kledinghandel een mooie uitdaging zou zijn. Rita beheerde nog korte tijd de bakkerij maar ging uiteindelijk Willy helpen in zijn nieuwe onderneming. In 1948 werd hun dochter Louise geboren, slechts drie weken nadat de Staat Israël was uitgeroepen!

Het textielbedrijf Teidem werd in 1949 opgericht als groothandel en had slechts twee medewerkers: Rita en Willy. Willy breidde het bedrijf langzaam uit naarmate er meer goederen beschikbaar kwamen en kocht voorraden op in België, Duitsland en Italië. Teidem groeide uit tot een groot bedrijf dat steeds meer importeerde. Dat betekende veel reizen, zowel voor het bedrijf als voor het plezier, naar onder andere het Verre Oosten. Zowel Rita als Willy genoten hier enorm van.

De opening van een nieuw kantoor en magazijn in Nederland in 1975, een vestiging en magazijn in België en een verkoopkantoor in Duitsland illustreerden een indrukwekkend succesverhaal. In 1986 werd de Nederlandse locatie zelfs nog verder uitgebreid. Rita en Willy konden bijna niet geloven dat hun droom was uitgekomen. De start van een joint venture in Portugal, het land dat de familie van Rita bijna 500 jaar eerder had uitgestoten, betekende ontzettend veel voor hen.

Natuurlijk was hun werk heel belangrijk maar familie en vrienden waren nog belangrijker voor Rita en Willy. Willy was erg gesteld op zijn Israëlische neven, die hij als broers beschouwde. In 1950 gingen hij en Rita op bezoek in Israël; ze zouden er nog vele malen terugkeren.

Ze waren altijd maatschappelijk betrokken. Vooral tsedaka gaven zij in stilte; het werd niet van de daken geroepen. Toen Rita in 1962 herstelbetaling ontving van Duitsland, stuurde ze het naar Kibbutz Shamir waar een aantal van de neven van Willy woonden, zodat er speciale keukenapparatuur kon worden aangeschaft. Ze had altijd bijzonder veel aandacht voor de behoeften van kinderen en ouderen, zowel in Nederland als in Israël.  

Toen in hun wijk een verzorgingshuis voor Joodse ouderen werd geopend, deed ze daar vrijwilligerswerk en ze moedigde vrienden en buren aan om hetzelfde te doen. Wanneer ze op bezoek was, vroegen mensen altijd of ze wilde kijken voordat ze er kwam wonen maar ze antwoordde dat ze daar te jong voor was!

In 1995 sloot Willy zijn professionele leven af met de overdracht van het bedrijf aan de jongere generatie: zijn dochter Louise en haar echtgenoot Menno Paktor. Hij en Rita hadden nu meer tijd om te reizen en te genieten van hun twee kleinkinderen, Ilana en Jaron, die hun oogappels waren. Hun leven draaide altijd in de eerste plaats om familie, vooral nadat hun ouders, broers en zussen werden vermoord tijdens de Shoa.
the family.jpg
Israël nam een belangrijke tweede plaats in hun leven in. Toen de inmiddels overleden Leo Palache z"l hen vroeg om zich als fondsenwerver in te zetten voor Keren Hayesod in Den Haag, twijfelden ze geen seconde. Ze bleven meer dan 25 jaar betrokken. Louise herinnert zich de Zesdaagse Oorlog nog steeds: "Mijn vader ging niet naar kantoor maar begon met een van zijn beste vrienden direct geld in te zamelen. Ze gingen op bezoek bij verscheidene captains of industry, die zo onder de indruk waren van hun betrokkenheid dat zij direct geld toezegden."

Nadat ze in de zestiger jaren met pensioen ging, werd Rita actief bij CIA-Keren Hayesod. Ze was op verschillende vlakken betrokken bij Israël: door de projecten die ze steunde, door familieleden en vooral door haar twee kleinkinderen, die naar Israël waren verhuisd. Ze zei altijd dat ze zich meer ontspannen voelde in Israël dan thuis. 
Willy vond het mooi om te zien hoe de staat zijn problemen overwon en hoe Israël nieuwe Joden had gecreëerd: trotse Israëli’s. Louise denkt dat hij het soms betreurde dat hij na de Tweede Oorlog geen aliyah had gemaakt. Hij zei ooit tegen haar dat hij geloofde dat hij niet zo succesvol had kunnen zijn in Israël als in Nederland en dat het dankzij dit succes was dat hij betrokken kon zijn bij zoveel programma’s en projecten in Israël. 

Nadat Rita instortte, besefte Willy hoe fortuinlijk de familie was dat zij haar de best mogelijke zorg kon bieden. Hij realiseerde zich dat de meeste kwetsbare mensen en ouderen nooit zulke liefdevolle zorg ontvingen. In een van zijn laatste handelingen nam hij de Staat Israël op in zijn testament, waarbij hij specifiek vermeldde dat zijn geld ten goede moest komen van kwetsbare mensen en ouderen. Zo eindigden tientallen jaren van gulheid, visie en Zionistische toewijding. "Eens een Zionist, altijd een Zionist" was zijn motto.

De herinnering aan Willy en Rita Jaeger wordt door een groot aantal projecten nog altijd levend gehouden in Israël. Hieronder volgt slechts een gedeeltelijke lijst die blijk geeft van interesse van Willy en Rita in een grote verscheidenheid aan goede doelen door heel Israël:

• In oktober 1992 werd na renovatie een gemeenschapscentrum in Kiryat Gat opgeleverd.

•  In 1999 werd de Hadar school voor meervoudig gehandicapte kinderen in Sderot geadopteerd en ingewijd in 2000

• In maart 2001 openden Louise en Menno Paktor de Beit Chaim dagopvang in Lod. Het werd vernoemd naar de vader van Louise ter ere van het vijftigste lustrum van Teidem.
• In 2003 werd een gemeenschapscentrum voor de Ethiopische gemeenschap geopend in de wijk Rehovot Kiryat Moshe.

• Op 17 maart 2009, de verjaardag van Willy, heropenden Louise en Menno twee slaapzalen in het jeugddorp Hadassah Neurim, die waren gebouwd dankzij een gift van Willy en Rita en gerenoveerd dankzij een nalatenschap van Willy.

• Op 26 oktober 2011, werd het Amigour verzorgingscentrum voor chronische zieken Beit Rita, dat naar de moeder van Louise is vernoemd, geopend in Kiryat Yam ten noorden van Haifa.

Moge hun nagedachtenis gezegend zijn en hun levensverhaal een voorbeeld voor allen.